Przygotować przegląd wielolekowości (polipragmazji) przed wizytą koordynującą

Przyjmowanie 5 lub więcej leków jednocześnie lawinowo zwiększa ryzyko kaskady przepisywania (gdy nowy lek leczy niezauważony skutek uboczny poprzedniego!) – przygotuj tabelę dla internisty lub geriatry.

Informacja edukacyjna – odstawianie zbędnych leków (deprescribing) zawsze musi prowadzić lekarz stopniowo i z kontrolą parametrów! Samodzielne nagłe odstawienie beta-blokerów, sterydów, leków przeciwkrzepliwych czy neurologicznych zagraża życiu!

Cztery kroki do bezpiecznego odciążenia schematu leczenia

  1. 01

    Zbierz w jednym miejscu cel każdego leku i rok jego włączenia

    Często pacjent od 4 lat połyka inhibitor pompy protonowej lub lek na zawroty głowy włączony tylko na 2 tygodnie przy dawnym wypisie ze szpitala.

  2. 02

    Zapytaj lekarza o zjawisko kaskady lekowej

    Przykład: lek NLPZ podnosi ciśnienie -> dochodzi kolejny lek na nadciśnienie (amlodypina) -> puchną kostki -> inny lekarz dopisuje diuretyk -> rośnie kwas moczowy i spada potas.

  3. 03

    Porozmawiaj o preparatach złożonych (jedna tabletka zamiast trzech)

    W kardiologii i diabetologii połączenie 2–3 substancji w jednej kapsułce (Single Pill Combination) radykalnie ułatwia pamiętanie o dawkach i poprawia kontrolę choroby.

  4. 04

    Skontroluj funkcję nerek (eGFR) i wątroby pod kątem dawek

    Wraz z wiekiem maleje filtracja nerkowa, przez co dawka odpowiednia 10 lat temu może dziś kumulować się w organizmie i wymagać przeliczenia przez lekarza.

Najczęściej zadawane pytania

Czy przyjmowanie 6 lub 7 leków po zawale serca albo w niewydolności serca jest zawsze błędem polipragmazji?

Nie – istnieje tzw. uzasadniona wielolekowość zgodna z wytycznymi ratującymi życie; szkodliwa polipragmazja dotyczy dublowania substancji, niekontrolowanych leków OTC, suplementów oraz leków przeterminowanych klinicznie bez aktualnych wskazań.

Których tabletek nie wolno wyłuskiwać z aluminiowego blistra na cały tydzień do plastikowej kasetki?

Tabletek silnie higroskopijnych (rozpadających się od wilgoci powietrza, np. niektórych sartanów, dabigatranu w kapsułkach czy tabletek rozpadających się w jamie ustnej ODT) – można je włożyć do przegródki wycięte razem z nienaruszonym oczkiem folii!

Kto powinien pełnić rolę głównego „dyrygenta” łączącego zalecenia od kardiologa, neurologa i ortopedy?

Takim koordynatorem jest Twój lekarz rodzinny POZ lub lekarz geriatra – to jemu zawsze warto pokazać każdą nową receptę wystawioną na prywatnej lub specjalistycznej wizycie zanim kupi się kolejne opakowania.

Dowiedz się więcej

Powiązane poradniki i wyjaśnienia do tego zadania

Zrobić bezpieczny przegląd domowej apteczki i warunków przechowywania leków

Wyjmij leki z gorącej i wilgotnej szafki w łazience, sprawdź ukryty termin przydatności syropów i kropli do oczu od dnia otwarcia (PAO) i uzupełnij mądrą bazę pierwszej pomocy.

Sprawdzić potencjalne interakcje swoich leków i suplementów z lekarzem lub farmaceutą

Dziurawiec osłabiający antykoncepcję, miłorząb i żeń-szeń zwiększające ryzyko krwawień przy lekach na serce czy podwójne substancje czynne: przygotuj pełną tabelę do przeglądu lekowego.

Stosować bezpiecznie leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe bez recepty (OTC)

Poznaj kluczowe różnice między paracetamolem (metabolizowanym w wątrobie, bez działania przeciwzapalnego) a grupą NLPZ (ibuprofen, ketoprofen, naproksen, diklofenak, ASA) wpływającą na żołądek, nerki i płytki krwi.

Przyjmować antybiotyk prawidłowo co do godziny i wiedzieć, kiedy skontaktować się z lekarzem

„Trzy razy dziennie” w antybiotykoterapii oznacza co równe 8 godzin (także w nocy lub późnym wieczorem), a nie do śniadania, obiadu i kolacji – sprawdź zasady skutecznej i bezpiecznej kuracji.

Czytać ulotkę leku ze zrozumieniem bez lęku przed listą działań niepożądanych

Długa ulotka świadczy o dokładnym przebadaniu i monitorowaniu leku ( w przeciwieństwie do jednowierszowych suplementów!): zobacz, co oznaczają progi „często” i „bardzo rzadko” oraz kiedy zgłosić skutek uboczny.

Dopasować pory przyjmowania leków do posiłków, kawy, nabiału i rytmu dobowego

Popicie porannej tabletki kawą z mlekiem, sokiem grejpfrutowym albo gorącą herbatą potrafi zmniejszyć jej wchłanianie o połowę lub kilkukrotnie zwiększyć toksyczność – uporządkuj swój rozkład dnia.